• 1

    Gebe kalamıyorum, ne zaman doktora başvurmalıyım?

    Birçok çift, düzenli cinsel ilişki yapmalarına rağmen gebelik oluşmadığında bunun bir sorundan kaynaklandığını ve vakit kaybetmeden doktora başvurmaları gerektiğini düşünürler. Ancak gebeliğin gecikmesi her zaman bir sorun olduğunu göstermez. Evli çiftlerin yaklaşık olarak yarısında, eğer gebelik istiyorlarsa, ilk 3 ay içinde gebelik gerçekleşir. İlk 6 ayda bu oran %70-75 olurken, ilk yılın sonunda ise %85-90 istenen gebelik gerçekleşecektir. Bu nedenle eğer bilinen bir sorun yoksa, evli çiftlere birinci yıldan sonra infertilite nedeniyle testlere başlanmalıdır. Ancak; -35 yaş üzerinde -düzenli adet görmeyen -daha önce yumurtalıklarından ameliyat geçiren -karın veya kasık bölgesinden ameliyat geçiren -radyoterapi veya kemoterapi almış   -rahim, tüp ve yumurtalıklarından ciddi enfeksiyon geçiren kadınlarda beklenmeden testlerin yapılması daha uygun bir yaklaşımdır. Aynı şekilde erkekler için de; -yumurtalıkları ilgilendiren herhangi bir kaza -ameliyat veya enfeksiyon (kabakulak enfeksiyonu da yumurtalıkları etkileyerek erkeğin spermlerini olumsuz etkileyebilir) varlığında 1 yıl beklenmeden test yapılması uygundur.
  • 2

    Kadın ve Erkek için Hangi Testler Yapılacak?

    Değerlendirmenin ilk basamağında gebe kalmayı güçleştiren durumların varlığını ortaya koymak için hem erkek, hem de kadının tıbbi öyküsü alınır ve muayeneler gerçekleştirilir. Ardından öncelikle erkekte yumurta hücrelerinin olup olmadığını değerlendirebilmek için “sperm testi” (meni testi veya spermiyogram) yapılır. Sperm testi için erkeğin 2 ila 7 gün arasındaboşalmamış olması gerekir (daha erken veya geç verilen testlerde yalancı olumlu veya olumsuz sonuçlar daha fazla gözlenmektedir). 
    Erkeklerde sperm örneği nasıl verilir? 
    • Örnek mastürbasyon ile alınır.
    • Erkek işlem öncesi 2-7 gün boşalmamış olmalıdır.
    • Örneğin hastane ve laboratuvarda alınması tercih edilir.
    • Örnek prezervatif ile de alınabilir ancak bu işlem için özel prezervatif kullanılmalıdırÖrnek hastane veya laboratuvar dışında alınmış ise en geç 1 saat içinde laboratuvara incelenmek üzere ulaştırılmalıdır.
    Eğer sperm testinde her şey normal ise erkekler için ek test ihtiyacı genellikle yoktur ve kadının değerlendirilmesine geçilir. Ancak sperm testinde problem varsa, sorunun kaynağının saptanması amacıyla üroloji (bevliye) doktoru tarafından erkeğin muayenesi gerekebilir. Bu süreçte kan ve idrar testleri, ultrason ve eğer sperm testinde hiç sperm yoksa yumurtalıklardan biyopsiler yapılabilir. Kadınlarda ise kan testleri, ultrason ve rahim filmi (HSG) temel testler arasındadır. Genellikle rahim filmi yapılmasına karşı kadınlarda bir korku vardır ve işlemin ağrılı olduğu konusunda yaygın bir inanış bulunmaktadır. Ancak uygun şartlar ve teknik ile yapıldığında genellikle sorunsuz bir testtir ve tıkanmış olabilen tüplerin açılması gibi ek faydaları da vardır. Rahim filmi genellikle adet bittikten sonraki birkaç gün içinde yapılır. Kadınlarda rahim, tüpler ve yumurtalıkların değerlendirilmesi için “laparoskopi” adı verilen ve göbek deliğinden açılan yaklaşık 1 cm’lik bir kesi ile karın içindeki organların bir kamera sistemi ile incelendiği bir teknik de kullanılabilir. Ancak laparoskopi genel anestezi altında yapılması gereken bir işlemdir ve cerrahi bir işlemin getirdiği risklere sahiptir. Bu nedenle sadece belirli şartlar altında uygulanmalı ve işlemin sağlayacağı faydalar risklerine oranla daha fazla olmalıdır.
  • 3

    Erkeklerde gebe kalmayı engelleyen nedenler nelerdir?

    Erkeklerde yumurtalıkların düzenli çalışmasını ve sperm yapımını engelleyen faktörler infertilite nedenleri arasında yer alır. Yumurtalıklara ait ameliyatlar, enfeksiyonlar, ilaçlar ve çeşitli çevresel faktörler (alkol, radyasyon, kemoterapi ve zehirli maddeler) sperm sayısını azaltabilir, etkisini yok edebilir. Ayrıca yumurtalıkların çalışmasını kontrol eden beyin ve beyin altı bölgede yer alan hormon üreten bezlerin düzenli çalışmaması da gebe kalmayı güçleştirebilir. Erkelerde torbaların içinde, yumurtalıkları besleyen kan damarlarında genişleme ve varis olması durumunda (varikosel), sperm üretiminde bozulmalar meydana gelebilir. Ayrıca spermleri yumurtalıklardan penise taşıyan kanaların yokluğu veya tıkanmasına bağlı olarak da sperm görülmeyebilir veya sperm sayısı yetersiz olabilir.
  • 4

    Kadınlarda gebe kalınamamasının nedenleri nelerdir?

    Kadınlarda en sık infertilite nedeni yumurta oluşumu veya atılmasındaki problemlerdir. Normalde her kadın ayda bir kez ve adet döneminin ortasında yumurtalıklarda gelişen tek bir yumurtayı atar ve bu yumurta tüplerden biri tarafından yakalanır. Eğer o ay yumurtalıklardan yumurta atılmamışsa gebelik gerçekleşmeyecektir.
    Tüplerle ilgili problemler de gebe kalmayı güçleştirebilir. Tüplere yapılan cerrahi işlemler, enfeksiyonlar veya “endometriozis” adı verilen ve rahim iç dokusunun yumurtalık ve tüpleri kapladığı hastalıklarda tüplerde tıkanma, yapışma ortaya çıkabilir. Bu da yumurtanın yakalanmasını ve dolayısıyla gebe kalmayı imkansız hale getirebilir.
    Kadın yaşı da gebelik açısından önemlidir. 30’lu yaşların ortasından itibaren gebe kalmak daha zordur. 40 yaşından sonra bu durum daha da güçleşmektedir. Ayrıca ileri yaşlarda ortaya çıkan gebeliklerde de sorun çıkma olasılığı daha yüksektir.
  • 5

    Testler, tedaviler yapıldı ama yine gebe kalamadım, acaba yanlış bir şeyler mi var?

    Çok sık akla gelen bir düşüncedir. Gerek test aşamasında, gerek tedavi döneminde gebelik gerçekleşmezse, çiftler üzüntü, endişe, kızgınlık veya suçlulukduygularının bir arada olduğu bir ruh hali içinde olurlar. Önce mevcut durumun kendilerinden kaynaklanan bir eksiklik olduğunu düşünür ve üzülür, ardından da zamanın ilerlemesi ile artan panik ve endişe ile yanlış yolda ilerlediklerini düşünürler. Bu dönemde en sık karşılaşılan durum yakın çevre ve ailenin mevcut yangını daha da alevlendiren destek girişimleridir. Özellikle tedavi aşamasında karşılaşılan her olumsuzlukta, zaten doğru yolda ilerleyip ilerlemediği konusunda emin olamayan çifte “daha iyi bir hekim”, “daha iyi bir hastane” veya “daha yeni ve garanti bir tedavi” önerileri çiftin kafasını daha da karıştırmaktadır. Yıllar içinde belirli bir noktaya gelmiş çiftlerin “yanlış ellerde, boşa zaman kaybettiklerini” düşünerek hekim ve tedavi değiştirdiklerini ve tekrar en baştan başladıklarını üzülerek gördüm. Bu zor dönemden geçerken çiftlerin birbirine destek olmaları çok önemlidir. Suçlayıcı imalar bile telafisi mümkün olmayan kırılmalara neden olabilmektedir. Sosyal ve psikolojik destek en çok ihtiyaç duydukları şeydir ve en ufak umut ışığının her şeyi yoluna koyabileceği unutulmamalıdır.
  • 6

    Gebe kalmak için uygulanan tedaviler nelerdir?

    Gebelik elde etmek için uygulanan tedaviler genellikle belirli bir sıra ile uygulanır. Bu sıradaki amaç en az zahmetli ve en düşük maliyetli tedavileri en önce, eğer bunlar başarısız olursa daha zahmetli ve maliyetli tedavileri sonrasında uygulamaktır. Ancak her çiftin gebe kalamama nedeni birbirinden farklı olabileceğinden, bazen en sonda uygulanacak bir tedavi ilk seçenek olabilir. Bu konuda net kararı tedavinizi yönlendiren doktorunuz verecektir. Gebelik elde etmek için uygulanan tedaviler:
    •  Hap: Adetin erken döneminde başlanıp, 5 gün kullanılan bir grup hap ile yumurta elde etme şansı artırılır. Yumurta (follikül) belirli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra ise yumurtanın çatlatılması için iğneler kullanılabilir. Doktorunuz gebelik ihtimalini artırmak için “aşılama” adı verilen bir yöntem ile eşinizin spermlerini rahim içine enjekte edebilir. Hap tedavisi birkaç kez uygulanabilir ve her bir tedavi döneminde gebelik ihtimali ortalama %10-15’dir. Hap tedavisi sonucu birden fazla yumurta gelişme ihtimali olduğundan, ikiz gebelik olasılığı artar.
    • İğne: Hap tedavisinin başarısız olması veya uygun olmaması durumunda kullanılır. Burada kullanılan iğneler günlük olarak yapılır ve çatlatma iğnesinden farklıdır. İğnelerde kullanılacak hormon dozları ve tedavi süresi her hastada farklılık gösterse de, genellikle 10-12 günlük bir tedavi yeterli olmaktadır. Yine gebelik ihtimalini artırmak için doktorunuz aşılama yapılamasını önerebilir. Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vs.) olasılığı, hap tedavisine göre bir miktar daha yüksektir.
    • Tüp bebek: Tüp bebek tedavisi diğer yöntemlerden bir sonuç alınamadığı durumlarda ya da kadının yaşının ileri veya yumurtalık kapasitesinin yetersiz olduğu durumlarda uygulanır. Ayrıca kadında tüplerin kapalı olduğu, erkekte sperm sayısının yetersiz, hareketlerinin kısıtlı veya şekil olarak bozuk spermlerin yoğunlukta olduğu durumlarda da uygulanmaktadır.

VIDEO

KISIRLIK Konu KISIRLIK Tarih 01/24/2016

DİĞER VİDEOLAR

GERİ
İLERİ